Najbliższe Imprezy

Archiwum

Wendelin Dziubek

 Wendelin Dziubek
 
Urodził się 4 marca 1897 roku w Jabłonce Orawskiej. Jego ojciec Józef, jak wielu ludzi z Orawy, gdzie była bieda, wyjechał w tamtych czasach do Ameryki, pragnąc za zarobione pieniądze poprawić los swojej rodziny. Z licznego potomstwa syn Wendelin wychowywał się u dziadków. Był umiłowanym wnukiem, dziadek Andraszek, nauczyciel i kierownik szkoły ludowej w Gęstych Domach był organistą parafialnego kościoła. Wendelin często wędrował na Babią Górę, gdzie spełniał rolę odpaśnika przy wypasie wołów na jej halach. Trudne warunki tej pracy hartowały jego odporność fizyczną i charakter, a piękno przyrody: wschody i zachody słońca, rozległy widok na Tatry – rozbudzały one u niego przywiązanie do rodzinnej ziemi.

Młody Wendelin uczył się bardzo dobrze. Był inteligentny, miłym i dobrze wyrośniętym chłopcem. Babka pragnęła , ażeby został księdzem. W latach 1908 – 1915 uczęszczał do gimnazjum w Trzciane, a następnie w Ostrzyhomiu, gdzie po maturze wstąpił do seminarium duchownego.
   
W lipcu 1913 roku Wendelin Dziubek brał udział w III Zjeździe Podhalan w Czarnym Dunajcu, a 26 lipca 1914 roku uczestniczył w uroczystym Dniu Spisko- Orawskim zorganizowanym w Zakopanem. Kontakt z rodzinną wsią i działalność społeczną przerwała wojna 1914. W dniu 15 X 1915 roku Wendelin został przydzielony do XV Pułku Honwedów i wysłany na front. Jako oficer węgierski Bral czynny udział w kampaniach I wojny światowej aż do momentu jej zakończenia i rozpadu monarchii austro-węgierskiej. W połowie listopada 1918 roku powrócił do domu

Po rozmowie z ks. E. Sikorą udał się do Nowego Targu gdzie zgłosił swoje wstąpienie do polskiego wojska podpułkownikowi Andrzejowi Galicy, Dowódcy Wojsk Podhalańskich. Andrzej Galica polecił mu objąć komendę nad oddziałem wojska w sile kompanii (Kompania Spisko-Drawska 3 Pułku Strzelców Podhalańskich), otrzymał rozkaz odmaszerować i obsadzić teren Orawy, chroniąc ją tym sposobem przed najazdem czeskim. Dziubek obsadził wsie: Chyżne, Jabłonkę i Lipnicę Wielką. W czasie świąt Bożego Narodzenia w 1918 dwa plutony wojska czeskiego zaatakowały wieś Chyżne. Z oddziałem ludzi będących w Jabłonce Dziubek zmusił Czechów do ustąpienia z Chyżnego do Trzciany. Dnia 19 stycznia 1919 otrzymał rozkaz opuszczenia Orawy i odmaszerowania do Czarnego Dunajca. Do dnia 16 III 1919 Dziubek przekształcił Kompanię w Legię Orawską, która składała się z ochotników, rodaków z Orawy. Część ochotników po przeszkoleniu wracała do swoich wsi, aby pracować nad uświadomieniem rodaków.  Wymiennie Legia liczyła ponad 500 osób przy stałym stanie ponad 200 ludzi.

Dziubek z porady dra Henryka Rowida udaje się do Krakowa i zostaje przyjęty na podstawie  świadectw węgierskich na drugi rok nauki w Pedagogium, które kończy z odznaczeniem uzyskując dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Został mianowany kierownikiem , 2-kl. Szkoły W Gęstych Domach. Po ślubie z panną Stanisławą Rączkówną , koleżanką ze studiów, pracują razem. Z jego inicjatywy przy współpracy mieszkańców budują Dorn Ludowy .

Dnia 17 lipca 1929 \wizytował Orawę prezydent Polski prof. Ignacy Mościcki. Uroczyste powitanie odbyło się w Domu Ludowym przez Wendelina Dziubka w imieniu TSL i zarządu Domu Ludowego. W roku 1925 Wendelin Dziubek otrzymał od władz państwa węgierskiego pismo, w którym w uznaniu jego działalności wojennej, nadają mu po powrocie na Węgry 100 morgów ziemi w Nizinie Węgierskiej koło Budapesztu, 200 tys. pengów na  zagospodarowanie i tytuł szlachcica węgierskiego. Po rozmowie z żoną , czując się od korzeni Polakami, korzystną ofertę pozostawili bez odpowiedzi. Dziubek odkrył moralną satysfakcję i ocenił rzetelność postępowania władz węgierskich w stosunku do żołnierzy, którzy nie byli pochodzenia węgierskiego.
   
Zmarł 25 stycznia 1939 roku. Pogrzeb odbył się w Jabłonce 27 stycznia. Zakończył przedwcześnie pracowite życie porucznik WP. nauczyciel, zasłużony działacz społeczny, organizator i dowódca Legii Orawskiej odznaczony Krzyżem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi i Krzyżem POW. Pogrzeb zgromadził liczne tłumy miejscowej ludności, młodzież szkolną z nauczycielstwem, delegacje ze wszystkich wsi orawskich, reprezentacje \władz powiatowych z Nowego Targu, przedstawicieli ZNP, duchowieństwo ze Spisza i Orawy.

Opr.Leon Rydel(fragmenty)

Copyright © Orawskie Centrum Kultury 2014 | Wszystkie Prawa Zastrzeżone.