Najbliższe Imprezy

Archiwum

Herb Orawki


Na pieczęci tej wsi z roku 1797 zachowanej w archiwum Muzeum w Orawskim podzamku widnieją litery  IHS , a na środkowej znajduje się łaciński krzyż . U dołu rodzaj korony z kielichowatych kwiatów . W otoku napis : SIGIL. POS : OR : KULICH: Również Sołtys tej wioski w swoich zbiorach zachował do dziś pieczęć jeszcze z węgierskich czasów . Ma ona owalny kształt. Wyraźnie widać na niej centralny napis z literami JHS z krzyżem na literce H , a pod nim korona cesarska . W otoku napis ORAVKA : KOZS PETSETJE MEGULIT : 1840

W dawnych dokumentach spotyka się także nazwy Orawka Pod Kulichem , Orawka pod Spytkowskim  ( te określenia powstały od nazwisk sołtysów ) oraz Niepołomicza. Najwcześniejsza wzmianka  pochodziła już z 1567 roku . A pierwszym sołtysem był  Jan Wilga , który wraz z dziewięcioma Siedlakami w 1585 roku otrzymał 16-letnioą wolniznę. Pionierscy osadnicy mieli tu nader trudne warunki bytowania , gdyż tereny te  były porośnięte gęstymi lasami – resztki prapuszczy karpackiej.
 
Cała historie wsi , a także całego regionu – bardzo przecież złożona , skomplikowana i dramatyczna – skupia się wokół kościoła, będącego głównym ośrodkiem katolicyzmu na Polskiej Orawie . Świątynia ta tworzyła Centrum rozległej parafii , bo obejmującej niemal wszystkie wsie  , do której należało ponad 6 tysięcy wiernych . Kościół ten zbudowano w 1651 roku starankiem ks. Jana Szczechowicza , który ofiarnie rozpoczął wtedy rekatolizację tych ziem, a zakończoną tryumfem – głównie za wstawiennictwo austriackiego dworu cesarskiego. Za tę oddaną działalność otrzymał on nobilitację od cesarza Ferdynanda III.
 
Świątynia ta należy do najcenniejszych przykładów drewnianego budownictwa sakralnego. Zabytek klasy zerowej wkrótce ma być wpisany na listę Światowego Dziedzictwa  Kulturowego UNESCO. Kilkakrotnie przebudowana i rozbudowana zmieniała swój wygląd . Podobnie zresztą jak i wieś , która mimo trudnych warunków naturalnych oraz różnorodnych zawirowań dziejowych ( walki kontrreformacyjne, wojny kuruckie , przemarsz wojsk  litewskich spod Wiednia ) – po okresach upadków podnosiła się i rozwijała na nowo . A dzisiaj należy do jednej z najpiękniejszych dziedzin na Orawie . Była już w okresie międzywojennym popularną miejscowością letniskową. Także współcześnie chętnie jest odwiedzana przez turystów .
 
Warto dodać , że według miejscowej tradycji właśnie solidny budynek murowany zwany farbiarnią ( tuż obok kościoła) kiedyś miał stanowić siedzibę komory celnej ustanowionej przez króla   Kazimierza Wielkiego w 1368 roku .
 
Zamieszczony w pieczęci znak IHS – to stosowany w ikonografii skrót imienia Jezus , będący zniekształconą formą skrótu greckiego słowa IHsouS , może również oznaczać Jesus Hominum Salvator  ( Jezus zbawiciel ludzi) oraz In Hoc Signo [vinces] ( W tym znaku zwyciężysz ) – wymownie związany jest z orawczańskim kościołem macierzystym katolików całej tej krainy , a także z jego babtysteryjną funkcją w tamtych trudnych czasach oraz oczywiście z rolą  tej wsi z rekatolizacji ziem podbabiogórskich . A zamieszczona u dołu korona nawiązuje do cesarskiego wstawiennictwa . Zresztą w Orawczańskim kościele ów znak umieszczony został nad amboną .
 
Właśnie wspomniane pieczęcie oraz owa płaskorzeźba stanowią zasadniczą kanwę projektu herby wsi ( rysunek Piotra Biłaka). Pole tarczy herbowej  wypełnia kolor czerwony który stanowi tło dla złotych liter JHS z krzyżem na literze H. Natomiast u dołu widnieje złota korona cesarska . Zastosowane barwy wymownie dopełniają historię wsi. Złoto symbolizuje tu szlachectwo , godność , wzniosłość umysłu , szacunek i inteligencję – wiąże się topozem. Czerwień obrazuje hart ducha , zwycięską moc , tryumf . odwagę i władzę . Ten kolor w heraldyce łączy się z rubinem . Wreszcie czerń – rozwagę – rozwagę , mądrość , męstwo i pokorę oraz niebezpieczeństwo.

Emil Kowalczyk

Copyright © Orawskie Centrum Kultury 2014 | Wszystkie Prawa Zastrzeżone.