Najbliższe Imprezy

Archiwum


Warning: getimagesize() [function.getimagesize]: open_basedir restriction in effect. File(../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png) is not within the allowed path(s): (/home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/:/home/klient.dhosting.pl/agmedia/.tmp/:/demonek/www/public/bledy.demonek.com/:/usr/local/lsws/share/autoindex:/usr/local/php/:/dev/urandom) in /home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/plugins/content/multithumb/multithumb.php on line 1546

Warning: getimagesize(../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png) [function.getimagesize]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/plugins/content/multithumb/multithumb.php on line 1546

Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.thumb.png) is not within the allowed path(s): (/home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/:/home/klient.dhosting.pl/agmedia/.tmp/:/demonek/www/public/bledy.demonek.com/:/usr/local/lsws/share/autoindex:/usr/local/php/:/dev/urandom) in /home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/plugins/content/multithumb/multithumb.php on line 1509

Warning: getimagesize() [function.getimagesize]: open_basedir restriction in effect. File(../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png) is not within the allowed path(s): (/home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/:/home/klient.dhosting.pl/agmedia/.tmp/:/demonek/www/public/bledy.demonek.com/:/usr/local/lsws/share/autoindex:/usr/local/php/:/dev/urandom) in /home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/plugins/content/multithumb/multithumb.php on line 1546

Warning: getimagesize(../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png) [function.getimagesize]: failed to open stream: Operation not permitted in /home/klient.dhosting.pl/agmedia/ockorawa.pl/public_html/kopia/new/jupgrade/plugins/content/multithumb/multithumb.php on line 1546

Herb Chyżnego

Multithumb found errors on this page:

There was a problem loading image '../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png'
There was a problem loading image '../../../images/stories/herby/chyzne_tlo.png'

Image

Historycznym symbolem tej wsi jest postać Świętej Anny- patronki kościoła i parafii. Świadczy o tym rycina wyryta na pieczęci z 1792 roku, która zachowała Siudo dzisiaj w Orawskim Muzeum w Orawskim Podzamku. W środku okrągłej pieczątki o średnicy 28 mm widać klęczącą Świętą Annę z aureolą wokół  głowy. Trzyma ona w ręku księgę- zapewne biblię. Właśnie zasadniczymi atrybutami tej Świętej są- biblia i lilia. W otoku napis. SIG: POSSES: CHIZNENSIS PAT : S. ANA. Ta pieczęć nie może być oczywiście najstarszym dokumentem potwierdzającym istnienie tej miejscowości, o której wspomina się w 1614 roku (jest więc najpóźniej powstałą wsią górnoorawską po polskiej stronie). Była założona na prawie Wołoskim.
Natomiast w roku 1575 przy wytyczaniu granic Jabłonki wspomniany jest Chyżny potok. To właśnie od niego powstała nazwa tej wsi. Chyży, chyżny- bowiem znaczy chybki, bystry, rwący i gwałtownie płynący strumień. W roku 1619 Elżbieta Czoborowa i jej syn Imrich Thurzo nadali sołectwo tej wsi Janowi Urbańcowi, który osiedlił się tam wraz z czterema wałaskimi osadnikami. Przedtem te tereny były pastwiskami należącymi do Zamku Orawskiego, a przydzielonymi mieszkańcom Trsteny.

W roku 1659 mieszkało tu już 529 ludzi- w tym 472 katolików  i 57 ewangelików. W wyniku wojen w XVII wieku dziedzina ta bardzo wyludniła się i ucierpiała. W 1712 r. żyło tutaj tylko 210 ludzi. Podobnie jak i w innych orawskich wsiach mieszkańcy w ogromnym zapracowaniu, trudzie i wysiłku gospodarowali w tych ciężkich warunkach górskich. W roku 1837 rozpoczęto tu nawet wydobywanie rudy żelaza. Jednak Chyżnianie musieli często wędrować za chlebem daleko poza rodzinną wioskę- głównie na tzw. Dolną ziemię. A wielka emigracja rozpoczęła się tu pod koniec XIX wieku Kolejna już po II wojnie  światowej. Dzisiaj wiele pięknych domów w tej zamożnej miejscowości stoi pusto, gdyż ich właściciele przenieśli się do USA. Tam zresztą są oni doskonale zorganizowani, tworząc wzorowo pracujące Koło „Chyżne”. Udzielają się również w działaniach Klubu Babia Góra- Koło nr48 Związku Podhalan w Ameryce Północnej.

Chyżnianie kupili od wielkolipniczan drewniany kościół w roku 1770, wykazując przy tym dużą samodzielność, przedsiębiorczość i samoorganizację. Zresztą cechy te charakteryzują ich do dzisiaj. Podlegał on patronatowi Rady Królestwa Węgierskiego. Wezwanie Kościoła zapewne było zainspirowane przez ojców franciszkanów z pobliskiej Trsteny, gdzie do dziś zakonnicy ci mają swój klasztor. To właśnie oni od dawna krzewili kult św. Anny- rodzicielki Maryi. Parafię erygowano tu dopiero w 1787 roku. Obecną świątynię wybudowano w latach 1900- 1903.

Jak widać wieś swoje kancelaryjne obowiązki zaczęła pełnić dopiero w wieku XVIII. Miała bowiem wszelkie warunki ku temu, by już wcześniej wydawać dla swoich obywateli dokumenty uwierzytelnione własną pieczęcią swojej miejscowości. Środek owej pieczęci wypełniała postać klęczącej  Świętej Anny. Czy tak wyglądała pierwotna pieczęć? Możemy się jedynie domyślać, gdyż nie zachowała się do dzisiejszych czasów. Jedno jest pewne, że była tam postać patronki parafii.
Przy propozycji tego herbu (projekt Piotra Biłaka) wychodzimy z najautentyczniejszego wzoru jaki dochował się w archiwach. Oznaka ta przedstawia klęczącą postać Świętej Anny w błękitnych szatach, która trzyma w ręku biblię, obok drugi z jej głównych atrybutów- złota lilia, a wszystko to na tle białym.

Te cztery podstawowe w heraldyce tynktury (barwy) tworzą wymowne dopełnienie dziejów tej górnoorawskiej wsi. Białe tło oznaczałoby tu pokój, szczerość, sprawiedliwość, mądrość i zwycięstwo; błękit- wierność, pokorę i dobrą sławę; złoto wiąże się z topazem i oznacza godność, szacunek wielkoduszność oraz inteligencję; natomiast czerń- rozwagę, męstwo i stałość.
Emil Kowalczyk

Copyright © Orawskie Centrum Kultury 2014 | Wszystkie Prawa Zastrzeżone.